Przejdź do głównej treści

Klocki na sztuki

Nauczycielka i troje uczniów wspólnie budują edukacyjnego robota z kolorowych klocków przy stole w nowoczesnej klasie.
Inspiracje i ciekawostki

LEGO Education: czym naprawdę jest edukacyjna część LEGO i jak działa w szkołach?

Zgodnie z zapowiedzią naszej serii „Co LEGO robi poza sprzedawaniem klocków?” rozpoczynamy pierwszy właściwy odcinek cyklu. Zaczynamy od obszaru, w którym klocki od dziesięcioleci funkcjonują nie tylko jako zabawka, ale także jako narzędzie pracy z uczniami i nauczycielami.

Na początek przyglądamy się LEGO Education: czym właściwie jest, kto za nim stoi, jak działa w szkołach i czym różni się zarówno od zwykłej oferty konsumenckiej LEGO Group, jak i od działalności LEGO Foundation.

LEGO Education to część LEGO Group, a nie LEGO Foundation

To rozróżnienie jest kluczowe dla całej tej serii. LEGO Education samo przedstawia się jako część LEGO Group. Nie jest więc fundacją, organizacją charytatywną ani osobnym programem grantowym. Jest wyspecjalizowaną działalnością edukacyjną Grupy LEGO, która tworzy rozwiązania przeznaczone przede wszystkim dla szkół, nauczycieli i innych instytucji edukacyjnych.

LEGO Foundation to odrębny podmiot z własną strukturą, finansowaniem i programami. W kolejnych częściach serii zajmiemy się fundacją osobno. W tym artykule ważne jest jedynie to, by nie mieszać jej działań z komercyjną i produktową działalnością LEGO Education.

Ponad 45 lat pracy z nauczycielami

LEGO Education podaje, że od ponad 45 lat współpracuje z nauczycielami i rozwija rozwiązania do praktycznej nauki w klasie. Przez ten czas zmieniały się zestawy, elektronika i język, którym opisywano edukacyjne zastosowania klocków, ale rdzeń pozostawał podobny: uczeń ma nie tylko słuchać lub czytać, lecz także budować, testować, poprawiać i pracować wspólnie z innymi.

Przez wiele lat LEGO Education było szczególnie mocno kojarzone z robotyką i programowaniem. Mindstorms, później WeDo oraz SPIKE sprawiły, że dla wielu szkół „LEGO na lekcji” oznaczało przede wszystkim budowę robota, pracę z silnikami, czujnikami i kodem. W 2026 roku ten obraz jest już jednak zbyt wąski.

Szkoła nie kupuje po prostu pudełka klocków

Najważniejsze w zrozumieniu współczesnego LEGO Education jest to, że produktem nie jest tylko zestaw elementów. Firma sprzedaje całe rozwiązanie dydaktyczne: klocki i urządzenia, ale także gotowe sekwencje lekcji, materiały dla uczniów, wskazówki dla prowadzących, oprogramowanie oraz zaplecze dla nauczyciela.

Dobrym przykładem jest LEGO Education Computer Science & AI. W wersjach dla kolejnych grup wiekowych pojedynczy zestaw jest przewidziany do pracy czterech uczniów i łączy klocki z programowalnymi elementami, czujnikami oraz środowiskiem do kodowania. Do tego dochodzi portal nauczyciela, prezentacje dla klasy, materiały wdrożeniowe i 30 lekcji na poziom.

W praktyce oznacza to, że szkoła nie musi samodzielnie wymyślać, co zrobić z zakupionym zestawem. LEGO Education próbuje dostarczyć gotowy model zajęć: od przygotowania nauczyciela po zadanie dla uczniów i sposób przeprowadzenia lekcji.

Jak wygląda to w praktyce?

Współczesne rozwiązania LEGO Education są projektowane tak, by dało się wykorzystać je podczas zwykłej lekcji, a nie wyłącznie na dodatkowych zajęciach robotyki. W Computer Science & AI lekcje prowadzą uczniów przez podstawy kodowania, zdarzenia, pętle, zmienne, warunki oraz zagadnienia związane z AI i danymi. Uczniowie budują konstrukcje, programują ich zachowanie i rozwiązują zadania w małych zespołach.

Podobną logikę ma LEGO Education Science. Firma podaje, że rozwiązanie powstawało przez trzy lata i było testowane na różnych etapach z udziałem ponad 3000 uczniów w ponad 100 klasach. LEGO Education deklaruje również, że lekcje zostały zaprojektowane tak, aby mieściły się zwykle w 30–45 minutach.

Te liczby są istotne, ale trzeba je właściwie czytać. Są to dane przedstawiane przez LEGO Education dotyczące procesu projektowania i testowania własnego rozwiązania. Nie są tym samym co niezależny dowód, że korzystanie z określonego zestawu automatycznie poprawia wyniki uczniów.

Od robotyki do nauk ścisłych, informatyki i AI

Najlepiej widać zmianę LEGO Education, gdy spojrzymy na aktualne portfolio. Robotyka nadal pozostaje częścią jego historii, ale firma coraz wyraźniej organizuje ofertę wokół konkretnych obszarów nauczania: nauk przyrodniczych i ścisłych oraz informatyki i sztucznej inteligencji.

Polska strona LEGO Education wskazuje obecnie trzy główne obszary: nauki przyrodnicze i ścisłe, informatykę i AI oraz STEAM. To pokazuje, że edukacyjna działalność LEGO nie jest już tożsama z jednym systemem robotycznym.

SPIKE właśnie schodzi ze sceny

Rok 2026 jest dobrym momentem na opisanie LEGO Education także dlatego, że kończy się ważny etap jego historii. LEGO Education zakończyło bezpośrednią sprzedaż SPIKE Prime, SPIKE Essential i powiązanych produktów 30 czerwca 2026 roku.

Nie oznacza to jednak, że sprzęt przestał działać. Producent deklaruje wsparcie aplikacji SPIKE do 30 czerwca 2031 roku, a dotychczasowe materiały lekcyjne mają pozostać dostępne w tym samym okresie. Dystrybutorzy mogą nadal sprzedawać posiadane zapasy.

To ważny przykład różnicy pomiędzy „wycofaniem produktu” a „końcem całego systemu”. Szkoły, które już mają SPIKE, nie muszą wyrzucać wyposażenia. Jednocześnie widać, że LEGO Education kieruje nowe inwestycje w stronę kolejnej generacji rozwiązań.

FIRST LEGO League to osobna historia

LEGO Education przez niemal trzy dekady współpracowało z organizacją FIRST przy FIRST LEGO League. To dobry przykład tego, jak działalność edukacyjna LEGO wychodziła poza same zestawy: sprzęt stawał się podstawą międzynarodowego programu łączącego robotykę, pracę zespołową i zawody.

W 2026 roku partnerstwo wchodzi jednak w ostatni etap. FIRST poinformowało, że LEGO Education zdecydowało się nie przedłużać umowy partnerskiej, a sezon 2026/2027 będzie ostatnim sezonem FIRST LEGO League.

Nie rozwijamy tutaj całego tematu, ponieważ opisaliśmy już dokładnie, co stanie się z FIRST LEGO League, SPIKE i nowym LEGO League. Dla tego artykułu najważniejszy jest sam fakt, że LEGO Education nie działa w próżni: część jego wpływu wynika z wieloletniej współpracy z zewnętrznymi organizacjami.

Kto korzysta z LEGO Education?

Głównym odbiorcą nie jest rodzic kupujący dziecku zestaw na prezent, lecz szkoła, nauczyciel, dystrykt szkolny albo organizator programu edukacyjnego. Rozwiązania są projektowane do pracy grupowej, a oferta obejmuje zarówno pojedyncze zestawy, jak i pakiety przeznaczone dla całej klasy.

W Stanach Zjednoczonych zestawy Computer Science & AI pokazują dobrze ten model. Pojedyncze zestawy są przeznaczone dla czterech uczniów, a pakiety klasowe dla 24 osób. Ceny zależą od poziomu: od 339,95 dol. za zestaw dla najmłodszych do 529,95 dol. dla klas 6–8; pakiety klasowe kosztują odpowiednio od 2249 do 3499 dol. Są to ceny rynku amerykańskiego i nie należy ich automatycznie przeliczać na polskie realia.

W Polsce sprzedaż może odbywać się przez lokalnych dystrybutorów, a dostępność konkretnych produktów i ceny należy sprawdzać regionalnie. To kolejna różnica względem typowej oferty LEGO dostępnej w zwykłym sklepie detalicznym.

Czy takie nauczanie naprawdę działa?

Tu trzeba rozdzielić kilka rzeczy. Istnieje szeroka literatura edukacyjna dotycząca uczenia praktycznego, konstrukcjonizmu, współpracy i nauczania opartego na rozwiązywaniu problemów. Nie oznacza to jednak, że każdy pozytywny wynik dotyczący „hands-on learning” jest automatycznie dowodem skuteczności konkretnego produktu LEGO Education.

Sam producent prezentuje dane z testów swoich rozwiązań, materiały dotyczące pedagogiki i informacje o dopasowaniu do standardów edukacyjnych. Są one użyteczne do zrozumienia sposobu projektowania produktów, ale przy ocenie efektów trzeba odróżniać deklaracje producenta, badania z jego udziałem oraz niezależne badania akademickie.

To będzie ważna zasada również w kolejnych częściach naszej serii: nie będziemy zamieniać informacji „program został przetestowany na 3000 uczniów” w twierdzenie „program poprawia wyniki 3000 uczniów”. To dwie różne rzeczy.

Dlaczego LEGO Group w ogóle działa w edukacji?

LEGO Education dobrze pokazuje, dlaczego pytanie „co LEGO robi poza sprzedawaniem klocków?” wymaga precyzji. W tym przypadku odpowiedź brzmi: nadal mamy do czynienia z działalnością LEGO Group i z modelem biznesowym, ale produkt jest znacznie szerszy niż zwykły zestaw konstrukcyjny.

LEGO Group wykorzystuje podstawową ideę budowania do tworzenia kompletnego systemu pracy z klasą. Klocki stają się jednym z elementów rozwiązania obejmującego program lekcji, oprogramowanie, elektronikę i przygotowanie nauczyciela. Firma działa dzięki temu w segmencie edukacyjnym, który ma inne potrzeby, proces zakupowy i sposób mierzenia wartości niż rynek zabawek konsumenckich.

LEGO Education to system, nie pojedynczy zestaw

Najważniejszy wniosek z pierwszego odcinka naszej serii jest prosty: LEGO Education nie jest ani akcją dobroczynną, ani inną nazwą LEGO Foundation, ani wyłącznie producentem robotów z klocków.

To część LEGO Group rozwijająca rozwiązania edukacyjne dla szkół i nauczycieli. Jej oferta łączy fizyczne elementy, elektronikę, oprogramowanie, materiały dydaktyczne i wsparcie dla prowadzących. W 2026 roku widać przy tym wyraźną zmianę generacyjną: SPIKE jest wycofywany ze sprzedaży, a centrum oferty przesuwa się w stronę Science oraz Computer Science & AI.

W kolejnych odcinkach wrócimy zarówno do historii edukacyjnych systemów LEGO, jak i do innych obszarów działalności poza sprzedażą zestawów. Szczególnie ważnym blokiem będzie LEGO Foundation — organizacja, którą łatwo pomylić z LEGO Group, choć jej struktura, źródła finansowania i sposób działania są zupełnie inne.